การ​พัฒนา​เว็บไซต์​ธุรกิจ​ควร​เริ่ม​จาก​อะไร​:​ ​7​ ​ประเด็น​ที่​ควร​พิจารณา​ก่อน​เริ่ม​โครงการ

การพัฒนาเว็บไซต์ธุรกิจที่มีประสิทธิภาพไม่ควรเริ่มต้นจากคำถามว่า ควรใช้เทคโนโลยีใด หรือ ควรออกแบบให้มีลักษณะคล้ายเว็บไซต์ใด เพียงอย่างเดียว หากควรเริ่มจากการกำหนดให้ชัดว่าเว็บไซต์มีบทบาทอย่างไรต่อธุรกิจ และผู้ใช้งานควรได้รับประโยชน์อะไรจากเว็บไซต์ดังกล่าว

ก่อนเริ่มออกแบบหรือพัฒนา ควรพิจารณาประเด็นสำคัญอย่างน้อย 7 ประการต่อไปนี้ เพื่อให้เจ้าของธุรกิจ ทีมออกแบบ และทีมพัฒนามีกรอบความเข้าใจร่วมกันตั้งแต่ต้น

1. กำหนดบทบาทหลักของเว็บไซต์ให้ชัดเจน

เว็บไซต์หนึ่งแห่งสามารถทำหน้าที่ได้หลายประการ แต่ควรมีวัตถุประสงค์หลักที่ชัดเจน เพื่อใช้เป็นเกณฑ์ในการตัดสินใจด้านเนื้อหา โครงสร้าง และฟังก์ชัน

ตัวอย่างวัตถุประสงค์ที่พบได้บ่อย ได้แก่

• อธิบายบริษัท สินค้า หรือบริการ
• สร้างความน่าเชื่อถือให้กับธุรกิจ
• รับข้อมูลติดต่อหรือผู้สนใจ
• จำหน่ายสินค้า
• รองรับการจองหรือสมัครบริการ
• ลดคำถามที่ลูกค้าต้องสอบถามซ้ำ
• เป็นหน้าหลักสำหรับแคมเปญทางการตลาด

เมื่อวัตถุประสงค์หลักไม่ชัดเจน เว็บไซต์มักพยายามนำเสนอข้อมูลหลายเรื่องพร้อมกัน ส่งผลให้ลำดับความสำคัญของเนื้อหาไม่ชัด และผู้ใช้ไม่ทราบว่าควรดำเนินการใดต่อ

2. ระบุกลุ่มผู้ใช้งานให้เฉพาะเจาะจง

คำว่า ลูกค้า มีความหมายกว้างเกินไปสำหรับการออกแบบเว็บไซต์ ควรระบุให้ได้อย่างน้อยว่าผู้ใช้งานหลักเป็นใคร กำลังค้นหาข้อมูลประเภทใด มีความรู้เกี่ยวกับธุรกิจมากน้อยเพียงใด และมีข้อกังวลใดก่อนตัดสินใจ

ข้อมูลเหล่านี้มีผลโดยตรงต่อข้อความที่ใช้บนเว็บไซต์ ลำดับของเนื้อหา รูปแบบการนำเสนอ และจุดที่ควรเชิญชวนให้ผู้ใช้ดำเนินการต่อ

หากธุรกิจมีกลุ่มผู้ใช้หลายประเภท ควรพิจารณาว่าแต่ละกลุ่มต้องการข้อมูลเหมือนหรือต่างกันอย่างไร เพื่อหลีกเลี่ยงการออกแบบหน้าเดียวให้ตอบทุกกลุ่มโดยไม่มีลำดับความสำคัญ

3. กำหนดการดำเนินการที่ต้องการจากผู้ใช้

ทุกหน้าควรมีขั้นตอนถัดไปที่ผู้ใช้สามารถเข้าใจได้โดยไม่ต้องตีความเอง เช่น

• อ่านข้อมูลบริการ แล้วไปดูผลงาน
• ดูผลงาน แล้วส่งรายละเอียดโครงการ
• อ่านบทความ แล้วไปศึกษาบริการที่เกี่ยวข้อง
• ดูข้อมูลสินค้า แล้วสั่งซื้อหรือสอบถามเพิ่มเติม

การออกแบบเส้นทางเหล่านี้ช่วยให้เว็บไซต์ทำหน้าที่มากกว่าการเป็นแหล่งข้อมูล และเชื่อมการอ่านข้อมูลเข้ากับเป้าหมายทางธุรกิจได้อย่างเป็นระบบ

4. เตรียมเนื้อหาที่จำเป็นก่อนออกแบบ

เนื้อหาเป็นส่วนสำคัญของโครงสร้างเว็บไซต์ จึงควรเตรียมข้อมูลหลักก่อนเริ่มออกแบบ เช่น

• รายละเอียดสินค้าและบริการ
• ขั้นตอนการทำงาน
• ผลงานหรือกรณีศึกษา
• คำถามที่พบบ่อย
• ช่องทางติดต่อ
• ข้อมูลที่ช่วยอธิบายความแตกต่างของธุรกิจ

การมีเนื้อหาที่ชัดเจนตั้งแต่ต้นช่วยให้การออกแบบสามารถจัดลำดับความสำคัญได้อย่างมีเหตุผล แทนการสร้างพื้นที่ขึ้นมาก่อนแล้วจึงพยายามเติมข้อมูลภายหลัง

5. พิจารณางานที่เว็บไซต์สามารถช่วยลดภาระได้

เว็บไซต์ไม่จำเป็นต้องทำหน้าที่เพียงประชาสัมพันธ์ข้อมูล ในบางกรณี เว็บไซต์สามารถช่วยรับข้อมูลจากลูกค้า ส่งข้อมูลเข้าสู่ระบบหลังบ้าน แจ้งเตือนทีม สร้างเอกสาร หรือเชื่อมต่อบริการภายนอกผ่าน API ได้

หากทีมมีงานที่ต้องทำซ้ำเป็นประจำ เช่น คัดลอกข้อมูลจากแบบฟอร์มไปยังอีกระบบหนึ่ง หรือรับคำถามเดิมซ้ำ ๆ ควรนำประเด็นเหล่านี้เข้าสู่การวาง Requirement ตั้งแต่ช่วงเริ่มต้น

อย่างไรก็ตาม ฟังก์ชันดังกล่าวควรถูกเพิ่มเมื่อมีเหตุผลรองรับจากกระบวนการทำงานจริง ไม่ควรเพิ่มเพียงเพราะเทคโนโลยีสามารถทำได้

6. กำหนดวิธีวัดผลหลังเปิดใช้งาน

เว็บไซต์ควรมีเกณฑ์สำหรับประเมินว่ากำลังทำหน้าที่ตามเป้าหมายหรือไม่ ตัวชี้วัดที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ของเว็บไซต์ เช่น

• จำนวนการส่งแบบฟอร์ม
• จำนวนการกดติดต่อ
• จำนวนการจองหรือสมัคร
• อัตราการเปลี่ยนผู้เข้าชมเป็นผู้ติดต่อ
• หน้าที่มีการอ่านหรือใช้งานมาก
• คำค้นหาที่นำผู้ใช้เข้าสู่เว็บไซต์

การกำหนดตัวชี้วัดตั้งแต่ต้นทำให้การปรับปรุงเว็บไซต์หลังเปิดใช้งานอาศัยข้อมูลประกอบมากกว่าความรู้สึกเพียงอย่างเดียว

7. วางแผนการดูแลเว็บไซต์หลังส่งมอบ

เว็บไซต์เป็นสินทรัพย์ดิจิทัลที่ต้องได้รับการดูแลต่อเนื่อง จึงควรกำหนดตั้งแต่ต้นว่าใครจะรับผิดชอบการแก้ไขข้อความ เพิ่มผลงาน เผยแพร่บทความ ปรับข้อมูลบริการ ตรวจข้อมูลจากแบบฟอร์ม และดูแลด้านเทคนิค

หากมีเนื้อหาที่ทีมต้องอัปเดตเป็นประจำ การใช้ระบบจัดการเนื้อหา (Content Management System: CMS) อาจช่วยให้ทีมแก้ไขข้อมูลได้โดยไม่ต้องเปลี่ยนโค้ดทุกครั้ง

สรุป

ก่อนเริ่มพัฒนาเว็บไซต์ธุรกิจ ควรกำหนดอย่างน้อยสามเรื่องให้ชัดเจน ได้แก่ ผู้ใช้งานคือใคร ผู้ใช้งานต้องทำอะไรให้สำเร็จ และเว็บไซต์ควรช่วยแก้ปัญหาทางธุรกิจเรื่องใด

เมื่อองค์ประกอบเหล่านี้มีความชัดเจน การตัดสินใจเรื่องโครงสร้างหน้า ฟังก์ชัน และเทคโนโลยีจะมีเหตุผลรองรับมากขึ้น และช่วยลดความเสี่ยงจากการเปลี่ยนขอบเขตในภายหลัง

หากโครงการเน้นการนำเสนอธุรกิจและการสร้างช่องทางติดต่อ สามารถศึกษารายละเอียด บริการรับทำเว็บไซต์ธุรกิจ เพิ่มเติมได้ ส่วนโครงการที่มีบัญชีผู้ใช้ ข้อมูลเฉพาะบุคคล หรือกระบวนการทำงานหลายขั้นตอน สามารถอ่านต่อได้ที่ เว็บไซต์ธุรกิจกับเว็บแอปแตกต่างกันอย่างไร